Microsoft Silverlight

Microsoft Silverlight, Windows üzerinde çalışan web tarayıcılarına eklenen hafif bir eklenti olarak, Silverlight teknolojisiyle hazırlanmış video ve etkileşimli Web 2.0 içeriklerini oynatmaya odaklanıyor. Özellikle yüksek çözünürlüklü akışlar ve web tabanlı uygulamalar için tasarlanmış bir ortam sunuyor.

Kısaca söylemek gerekirse Silverlight, internette Silverlight tabanlı video ve uygulamalara girmek zorunda kalan kullanıcılar ile, Expression Studio ve Visual Studio kullanan ve bu platform için içerik geliştiren yazılımcılara hitap ediyor.

Tarayıcı içi çalışma ve genel kullanım hissi

Silverlight, Firefox ve Safari gibi önde gelen tarayıcılarla çalışabilen, görece küçük bir eklenti yapısına sahip. Amaç, kullanıcıya fazladan bir arayüz katmanı eklemeden, doğrudan tarayıcı penceresi içinde zengin medya içeriği göstermek.

Kurulumu tamamladıktan sonra tarayıcıyı yeniden başlatmanız gerektiğine dair otomatik bir uyarı çıkmaması dikkat çekiyor. Testlerde, ilk Silverlight içeriğine erişilirken tarayıcının çökmesi gibi can sıkıcı bir durum yaşanmış olması, klasik bir yeniden başlatmanın pratikte hâlâ daha güvenli bir tercih olabileceğini gösteriyor. Bu da, platformun kararlılık tarafında hâlâ iyileştirilmesi gereken noktalar bulunduğuna işaret ediyor.

Adobe dünyasına rakip olma iddiası

Silverlight, başlangıçta Adobe Flash ile rekabet eden bir web teknolojisi olarak ortaya çıktı. Ancak web ekosistemi zamanla Adobe Air gibi daha etkileşimli Web 2.0 platformlarına doğru kayarken, Microsoft uzun süre Flash’ı doğrudan ikame etmeye odaklandı ve stratejik açıdan zamanlaması pek başarılı olmadı. Sonuçta, yorumlara göre Silverlight, Adobe Air karşısında geride kalmış bir çözüm olarak anılır hale geldi.

Bu durum özellikle yaygınlık ve ekosistem anlamında hissediliyor. Buna rağmen, bazı sitelerin hâlâ Flash yerine Silverlight altyapısına yaslandığı ve bu nedenle kullanıcıların tamamen görmezden gelmesinin her zaman mümkün olmadığı da açık.

Akış kalitesi, DRM ve tarayıcı dışı oynatma

Yeni sürümde öne çıkan en belirgin geliştirmelerden biri daha akıcı video akışı. Silverlight’ı geçmişte zorlayan pek çok akış problemi, Microsoft’un Smooth Streaming adını verdiği teknolojiyle hafifletilmeye çalışılmış. Bağlantı hızınız 3 Mbps seviyesinin altına düştüğünde devreye giren bu mekanizma, görüntü kalitesini otomatik biçimde düzenleyerek videonun aniden durmasını ya da kopmasını engellemeyi hedefliyor.

Silverlight ayrıca yüksek çözünürlüklü videoları gayet tatmin edici bir biçimde aktarabiliyor ve HD kalitesindeki içeriklere destek veriyor. Telifli içeriklerin korunmasına yönelik DRM yönetimi de platformun odaklandığı noktalar arasında. Bu sayede, yayıncılar içerik kontrolü ve lisanslama tarafında daha sıkı kurallar uygulayabiliyor.

Önemli yeniliklerden biri de tarayıcı dışında oynatma özelliği. Silverlight uygulamalarını doğrudan masaüstünden çalıştırmaya imkân veren bu yaklaşım, deneyimi klasik bir masaüstü yazılımına yaklaştırıyor. Ancak bu imkan yalnızca geliştiriciler tarafından özellikle desteklenmiş uygulamalarda kullanılabiliyor ve şu anda bu tür örneklerin sayısı oldukça sınırlı. Yani teorik olarak cazip görünse de pratikte yaygınlığı düşük.

Geliştiricilere sunulan araçlar ve bileşenler

Silverlight ekosisteminde içerik üretmek isteyenlerin, Microsoft’un Expression Studio ve Visual Studio araçlarını kullanması gerekiyor. Platformun bu sürümü özellikle geliştiricilere dönük yeniliklerle dikkat çekiyor:

- Yaklaşık 60 adet özelleştirilebilir kontrol ile, kullanıcı arayüzü bileşenleri daha ince ayarlanabilir hale geliyor.

- Yeni düzen kapsayıcıları sayesinde sayfa yerleşimlerini tasarlamak ve karmaşık ekran düzenlerini toparlamak daha esnek bir hâl alıyor.

- Sayfa yer imlerine yönelik “derin bağlantı” desteği, uygulama içinde belirli bir duruma ya da sayfaya doğrudan bağlantı verebilmeyi mümkün kılıyor.

- Arama motoru dostu yapı ve geliştirilmiş veri desteği, özellikle içerik ağırlıklı ve veri odaklı Silverlight uygulamalarını hedefleyen projelere avantaj sunuyor.

Bu unsurlar, Silverlight’ı sadece bir video eklentisi olmaktan çıkarıp, zengin etkileşimli uygulamalar kurmak için daha kapsamlı bir platform haline getirmeye yönelik adımlar olarak görülebilir.

Kurumsal odak: İş uygulamalarına yöneliş

Web tarafındaki yarışta Adobe Air karşısında geri planda kaldığı algısı güçlendikçe, Microsoft’un Silverlight’ı giderek daha fazla iş dünyasına konumlandırdığı görülüyor. Resmi tanıtımlarda, Silverlight’ın iş süreçlerine nasıl uyduğu, kurumlara neler katabileceği öne çıkarılıyor.

Örneğin Continental Airlines gibi şirketlerin rezervasyon sistemlerinde Silverlight kullanmaya başlaması, platformun özellikle kurumsal uygulamalarda tercih edilen bir seçenek haline geldiğini gösteriyor. Kontrollü bir ortamda, belirli bir kullanıcı kitlesine yönelik iş uygulamaları için Silverlight hâlâ makul bir teknoloji tercihi sayılabilir.

Sonuç: Geri planda kalmış ama hâlâ karşınıza çıkabilecek bir platform

Genel tabloya bakıldığında Microsoft Silverlight, zamanlaması tartışmalı bir stratejinin ürünü olsa da, yüksek çözünürlüklü video akışı, Smooth Streaming, DRM yönetimi ve geliştiricilere sunduğu zengin bileşenlerle belirli senaryolarda güçlü bir çözüm sunuyor.

Tüketici tarafında, rakip platformlara göre yaygınlığı düşük görünüyor. Buna karşın bazı siteler hâlâ Flash yerine Silverlight kullanmayı tercih ediyor. Dolayısıyla Windows üzerinde bu tür içeriklere erişmek isteyen kullanıcılar için Silverlight, istemeseniz de karşınıza çıkabilen, kimi zaman da mecburen yüklemeniz gereken bir araç kimliğini koruyor.

AVANTAJLAR

• Hafif bir tarayıcı eklentisi olarak Silverlight tabanlı içerikleri doğrudan tarayıcı içinde oynatabilmesi
• Firefox ve Safari gibi başlıca tarayıcılarla uyumluluk
• Smooth Streaming sayesinde 3 Mbps altına düşen bant genişliğinde bile daha akıcı video deneyimi
• HD kalitesinde videoları desteklemesi ve yüksek çözünürlüklü akışta iyi performans göstermesi
• Geliştiriciler için 60 özelleştirilebilir kontrol, yeni düzen kapsayıcıları, derin bağlantı ve gelişmiş veri desteği sunması
• DRM yönetimi ve tarayıcı dışı oynatma imkanıyla yayıncılara ve iş uygulamalarına hitap etmesi
• Kurumsal ortamlarda, özellikle rezervasyon ve benzeri iş uygulamalarında güçlü bir alternatif olarak değerlendirilebilmesi

DEZAVANTAJLAR

• Adobe Air gibi rakip platformlara göre geride kalmış bir ekosisteme sahip olması
• İlk içerik denemesinde tarayıcının çökmesine varacak kadar kararlılık sorunları yaşanabilmesi
• Tarayıcı dışı oynatıcının yalnızca geliştirici desteği olan uygulamalarda çalışması ve bu tür örneklerin az sayıda olması
• Yalnızca Silverlight kullanan sitelerde ihtiyaç duyulması, diğer durumlarda ekstra bir eklenti yükü oluşturması